Maket taşıma, bir mimari projenin, köprünün, fabrikanın ya da bir ürün prototipinin küçültülmüş modelini kırmadan, eğmeden ve parçalarını dağıtmadan başka bir yere götürme işidir. Bir maket çoğu zaman aylar süren bir emeğin ürünüdür; sunumda, jüride ya da sergide göründüğü birkaç saat için hazırlanır. Taşıma sırasında kopan tek bir figür ya da çatlayan bir pleksi cephe bütün sunumu etkileyebilir. Bu yüzden maket taşıma, eşya taşımaktan çok bir “koruma projesi”dir.
Referans işimiz: Yavuz Sultan Selim Köprüsü maketi
Karayolları Genel Müdürlüğü için Yavuz Sultan Selim Köprüsü maketini taşıdık. Maket, ölçüsüne uygun koruma kasasının içinde, kapalı araçta kayışlarla sabitlenerek taşındı ve teslim noktasında kasasından çıkarıldı. Taşımanın bir bölümünü aşağıdaki videoda görebilirsiniz.
Maket türüne göre risk ve yöntem
| Maket türü | En hassas noktası | Taşıma yöntemi |
|---|---|---|
| Mimari maket (bina, site, kentsel proje) | İnce ağaç ve insan figürleri, pleksi cepheler | Tabandan sabitlenmiş kasa, figürler ayrı kutuda |
| Mühendislik maketi (köprü, baraj, altyapı) | Uzun ve ince taşıyıcı elemanlar, kablolar | Maketin boyuna uygun uzun kasa, ara destek takozları |
| Endüstriyel prototip | Hareketli parçalar, 3B baskı birleşim yerleri | Hareketli parçalar sabitlenir, köpük yatak |
| Gemi, tren ve hobi maketleri | Direkler, halatlar, raylar | Direkler varsa sökülür, vitrinle birlikte taşınır |
| Diorama ve sergi maketleri | Yapıştırılmış küçük objeler, zemin dokusu | Yatay, titreşimsiz, üstü kapalı kasa |
Camlı (vitrinli) maketler
Birçok maket pleksi ya da cam bir vitrin içinde sergilenir. Vitrin maketi tozdan korur ama taşımada en büyük riski oluşturur: Cam esneme kabul etmez ve kırıldığında maketin üzerine düşer. Bu yüzden vitrin, taşımadan önce maketten ayrılır, ayrı paketlenir ve teslim noktasında yeniden takılır. Vitrin ile maket tabanı arasındaki bağlantıyı sökmek ve yeniden birleştirmek deneyim ister; bu işi ekibimiz yapar.
Koruma kasası nasıl tasarlanır?
- İç ölçü: Kasanın iç ölçüsü, maketin tabanından her yönde birkaç santim, en yüksek noktasından da yeterli pay kalacak şekilde belirlenir. Kapak hiçbir noktaya temas etmemelidir.
- Taban bağlantısı: Maket kasaya tabanından vidalanır ya da takozlarla sıkıştırılır; maketin kendisine hiçbir destek dokunmaz.
- Tutma noktaları: Kasanın iki yanına tutamak eklenir; maket hiçbir zaman kendi tabanından tutularak taşınmaz.
- Yön işareti: Kasanın dört yüzüne “bu taraf yukarı” ve “yatay taşıyın” işaretleri konur.
- Kapı ölçüsü: Kasa, teslim noktasının kapı, koridor ve asansör ölçülerine göre kontrol edilir. Sığmayacaksa maket parçalı taşınır.
Sergi, fuar ve jüri takvimi
Maket taşımalarının çoğu belirli dönemlerde yoğunlaşır: mimarlık fakültelerinde dönem sonu jürileri, sonbahar ve bahar fuar sezonları, proje tanıtım ve satış ofisi açılışları. Bu dönemlerde teslim saati çoğunlukla değiştirilemez. Maketiniz bir fuara ya da sergiye gidiyorsa taşıma gününü sergi kurulum saatlerine göre birlikte planlıyoruz; fuar sonunda maketi toplayıp geri getiriyor ya da depomuzda bir sonraki etkinliğe kadar saklıyoruz. Stand ve sergi malzemeleri için fuar taşımacılığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Teslim günü kontrol listesi
- Maketin taşıma öncesi fotoğrafları çekildi.
- Sökülen figür, ağaç ve aksesuarlar numaralı kutularda.
- Teslim noktasında maketin konacağı masa ya da kaide hazır.
- Kapı, koridor ve asansör ölçüleri kasa ölçüsüyle karşılaştırıldı.
- Teslim alacak kişinin adı ve telefonu ekipte.
- Kurulumdan sonra maket, fotoğraflarla karşılaştırılarak birlikte kontrol edildi.
Maketi kendiniz taşıyacaksanız
Küçük bir öğrenci maketini kısa bir mesafeye kendiniz götürebilirsiniz. Bu durumda şu noktalar hasar riskini belirgin şekilde azaltır:
- Maketi araçta koltuk üzerine değil, düz bir zemine (bagaj tabanı) yerleştirin; koltuklar yaylıdır ve maket sallanır.
- Tabanın altına kaymaz bir örtü serin, maketin etrafını köpük ya da havluyla destekleyin.
- Maketin üstünü kapatan bir kutu kullanın ama kapak hiçbir parçaya değmesin.
- Kasis ve ani frenlerden kaçının; mümkünse biri maketi yolculuk boyunca gözetsin.
- Sökülebilen figür ve ağaçları ayrı bir kutuda götürüp teslimde yerlerine takın.
Şehirlerarası maket taşıma
Başka bir şehirdeki sergiye, fuara ya da kuruma gönderilen maketlerde yolculuk saatler sürer ve titreşim birikir. Bu taşımalarda maket mutlaka kapalı ve sağlam bir kasaya alınır, kasa araçta diğer yüklerden ayrı ve kayışlarla sabitlenir, yolda aktarma yapılmaz. Teslim saati kesinse yola bir gün önceden çıkılması planlanabilir. Şehirlerarası taşımanın genel işleyişi için şehirlerarası nakliyat sayfamıza bakabilirsiniz.
Fiyatı belirleyen etkenler
Fiyatı maketin boyutu, kasanın hazır mı yoksa ölçüye göre mi yapılacağı, vitrin sökümü, teslim noktasının erişimi, teslim saatinin kesinliği ve mesafe belirler. Maketin ölçülerini ve fotoğrafını göndererek yazılı fiyat alabilirsiniz. Değerli sergi objeleri için sanat eseri taşıma ve müze taşımacılığı sayfalarımız da işinize yarayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Büyük boy mimari maket nasıl taşınır?
Maket ölçüsüne uygun kasa içine tabanından sabitlenir ve araçta yatay taşınır. Kapı ve asansörden geçmeyecek büyüklükteki maketler parçalı taşınır ya da dış cephe asansörü kullanılır.
Camlı vitrinli maket vitriniyle birlikte taşınır mı?
Hayır. Vitrin maketten ayrılıp ayrı paketlenir, teslim noktasında yeniden takılır. Cam ve pleksi taşıma sırasında maketin en büyük riskidir.
Maket için koruma kasasını siz mi yapıyorsunuz?
Evet, maketin ölçüsüne göre koruma kasası hazırlayabiliyoruz. Kendi kasanız varsa uygunluğunu kontrol edip onu kullanıyoruz.
Jüri ya da fuar açılış saatine yetişir mi?
Teslim saatini baştan planlayıp trafik ve kurulum için pay bırakarak taşıma saatini belirliyoruz.
Maket taşıma sigortalı mı?
Evet, taşıma sigorta güvencesiyle yapılır. Taşıma öncesi maketin durumu fotoğraflanır ve teslimde birlikte kontrol edilir.
